Een zomer later: onze ervaring met koelen via twee warmtepompen én airco’s

Vorig jaar schreven we al uitgebreid over onze ervaringen met het koelen van onze woning via een hybride warmtepomp. Inmiddels zijn we een zomer verder en hebben we meer vergelijkingsmateriaal. We beschikken nu over twee hybride warmtepompen die kunnen koelen: een warmtepomp van DeWarmte en een warmtepomp van WeHeat.

Daarnaast hebben we op verschillende plekken in huis airco’s geplaatst. Hierdoor kunnen we het verschil tussen vloerkoeling via een warmtepomp en koeling met een traditionele lucht-luchtairco inmiddels goed beoordelen.

Onze eerdere ervaringen en uitleg over koelen met een hybride warmtepomp lees je in het artikel Ervaring met koelen via een hybride warmtepomp: werkt het echt?.

Koelen met de warmtepomp van DeWarmte

De warmtepomp van DeWarmte is aangesloten op het slechtst geïsoleerde gedeelte van onze woning. Dit deel is ongeveer 200 m² groot. Er ligt overal vloerverwarming, die in de zomer ook voor vloerkoeling wordt gebruikt.

De isolatie is echter niet optimaal. Zo hebben de ramen nog eerste generatie dubbelglas. Tijdens de warmste periodes kan de temperatuur zonder airco of vloerkoeling oplopen tot ongeveer 26 graden op de benedenverdieping. Boven wordt het dan al snel 28 graden of warmer.

Door de warmtepomp 24 uur per dag te laten koelen, kunnen we de temperatuur in dit gedeelte van de woning met enkele graden verlagen. Beneden gaat het om ongeveer twee tot drie graden. Boven zien we regelmatig een verschil van drie tot vier graden.

Dat effect bereik je alleen wanneer de koeling ruim op tijd wordt ingeschakeld en vervolgens continu blijft draaien. Vloerkoeling is niet geschikt om een al opgewarmde woning binnen enkele uren koud te krijgen. Het systeem werkt langzaam en moet vooral voorkomen dat de temperatuur te ver oploopt.

Op dagen waarop het buiten warmer dan 30 graden was, verbruikte de warmtepomp voor het koelen ongeveer 10 tot 13 kWh per dag. Dat is dus best fors!

Geen condensatieproblemen bij een koeltemperatuur van 19 graden

Wij stellen de koeltemperatuur maximaal in op 19 graden. We kiezen bewust niet voor een lagere temperatuur, omdat we condensatie op de vloeren en leidingen willen voorkomen.

Tot nu toe hebben we nergens condensvorming geconstateerd. Uiteraard kunnen de omstandigheden per woning verschillen. Onder andere de luchtvochtigheid, het type vloer en de isolatie spelen hierbij een rol.

Warmtepompkoeling voelt aangenamer dan airco

Het grootste voordeel van vloerkoeling is voor ons niet de absolute temperatuurverlaging, maar het comfort.

Bij een airco wordt koude lucht de ruimte ingeblazen. Die luchtstroom kan behoorlijk sterk en plaatselijk onaangenaam zijn, vooral als je wilt slapen. Bij vloerkoeling is daarvan geen sprake. De verkoeling wordt gelijkmatig over de woning verspreid en voelt daardoor natuurlijker aan.

In dat opzicht vinden wij vloerkoeling een enorme verbetering. Er is geen koude luchtstroom, geen tochtgevoel en geen groot temperatuurverschil tussen verschillende plekken in dezelfde ruimte.

De temperatuur blijft bovendien stabieler. Wanneer we een airco uitschakelen, voelt de ruimte vaak vrijwel direct weer warmer en onaangenamer aan. Bij vloerkoeling via de hybride warmtepomp gebeurt dat veel geleidelijker. De gekoelde massa van de vloer blijft nog enige tijd effect houden.

Een airco koelt veel sneller en verder af

Een warmtepomp kan op het gebied van snelheid en koelvermogen niet concurreren met een lucht-luchtairco.

Met een airco kun je een kamer relatief snel meerdere graden koeler maken. Ook kun je een veel lagere binnentemperatuur bereiken. Dat is een groot voordeel wanneer een ruimte al warm is geworden of wanneer je alleen op bepaalde momenten behoefte hebt aan verkoeling.

Het verschil is daarom vooral:

• Een airco koelt snel, krachtig en plaatselijk.

• Vloerkoeling koelt langzaam, gelijkmatig en comfortabel.

Welke oplossing het prettigst is, hangt af van de situatie. Voor een slaapkamer die vlak voor het slapengaan snel moet afkoelen, is een airco bijzonder effectief, maar als je deze uitzet warmte je kamer weer zeer snel op. Voor het langdurig aangenaam houden van een groot deel van de woning vinden wij vloerkoeling prettiger.

Onze ervaring met koelen via de WeHeat-warmtepomp

Onze WeHeat-warmtepomp is aangesloten op een ander gedeelte van de woning. Dit deel is ongeveer 100 m² groot en aanzienlijk beter geïsoleerd.

Omdat dit gedeelte tijdens warme dagen minder snel opwarmt, hebben we de koelfunctie hier minder intensief hoeven gebruiken. De eerste resultaten zijn echter positief. Het lijkt erop dat het koelen van dit gedeelte slechts enkele kWh per dag kost.

Dat is aanzienlijk minder dan het verbruik van de warmtepomp van DeWarmte in het grotere en slechter geïsoleerde gedeelte van de woning.

Het is geen volledig eerlijke vergelijking tussen de twee warmtepompen. De WeHeat-warmtepomp hoeft maar ongeveer de helft van het vloeroppervlak te koelen en dat gedeelte is bovendien veel beter geïsoleerd. Onze ervaring laat daardoor vooral zien hoeveel invloed de isolatie en de omvang van de ruimte hebben op het energieverbruik en de prestaties van vloerkoeling.

Is koelen met een hybride warmtepomp de moeite waard?

Na opnieuw een zomer koelen met een hybride warmtepomp zijn we dit jaar iets positiever dan vorig jaar, dit komt met name omdat wij de koelfunctie voor langere periodes aan hebben gelaten, waardoor de woning op een aangenamere temperatuur kon blijven. Echter onze verwachtingen zijn ook realistisch gebleven.

Vloerkoeling is prima maar kan qua koeling gewoon niet wedijveren met een "normale" airco als je de woning echt significant koeler wilt maken in een kortere periode. Tijdens de laatste hittegolf bleeft het binnen met de vloerkoeling nog steeds best warm, zeker ons gedeelte van de woning. Het verschil van enkele graden is echter duidelijk merkbaar. Vooral boven kan drie tot vier graden verkoeling het verschil maken tussen een zeer warme en een redelijk comfortabele ruimte.

Voor ons zijn de belangrijkste voordelen:

• een gelijkmatige verkoeling door de hele woning;

• geen koude luchtstroom of tocht;

• een stabielere binnentemperatuur;

• weinig geluid in de verblijfsruimtes;

• een prettig en natuurlijk aanvoelend binnenklimaat.

De belangrijkste nadelen blijven de lange opstarttijd en het beperkte koelvermogen. Wie snel een ruimte sterk wil afkoelen, heeft meer aan een airco.

Onze conclusie na een nieuwe zomer

Na een zomer waarin we zowel twee koelende warmtepompen als meerdere airco’s konden gebruiken, zien we de systemen niet direct als concurrenten. Ze vullen elkaar eerder aan.

De airco gebruiken we wanneer we een specifieke ruimte snel en krachtig willen afkoelen en met de stille functie en lagere luchtstromingen kan je een airco ook makkelijker in de nacht aan laten als je dat wilt. De warmtepompen gebruiken we om grotere delen van de woning gedurende langere tijd gelijkmatig en comfortabel koeler te houden.

In het slecht geïsoleerde gedeelte van 200 m² verlaagt de DeWarmte-warmtepomp de temperatuur met ongeveer twee graden beneden en drie tot vier graden boven. Tijdens dagen van meer dan 30 graden kost dit ongeveer 10 tot 13 kWh per dag.

In het beter geïsoleerde gedeelte van ongeveer 100 m² lijkt de WeHeat-warmtepomp met slechts enkele kWh per dag voldoende koeling te kunnen leveren.

Daarmee is onze belangrijkste conclusie opnieuw bevestigd: koelen met een hybride warmtepomp werkt, maar de kwaliteit van de isolatie, het beschikbare vloeroppervlak en het tijdig inschakelen van de koeling bepalen voor een groot deel hoe effectief en energiezuinig het systeem is.